اضطراب

(اضطراب امتحان)

اضطراب،به منزله بخشی از زندگی هر انسان، در همه افراد در حد متعادل وجود دارد. به گونه ای که اگر اضطراب نبود، ممکن بود همه ما با مشکلات و خطرات زیادی روبرو شویم. اضطراب است که ما را وا می دارد برای معاینه عمومی به پزشک مراجعه کنیم، در یک جاده خطرناک با احتیاط رانندگی کنیم، کتابهایی را که از کتابخانه به امانت گرفتیم، باز گردانیم و بدین ترتیب زندگی بهتر و طولانی تر داشته باشیم. به ندرت اتفاق می افتد که در مرحله کودکی و نوجوانی، بحرانهای اضطراب مشاهده نشوند.

گاهی این اضطراب به طور ناگهانی و زمانی به صورت تدریجی ظاهر می شود. گاهی فراگیر است و زمانی بالعکس در خلال چند ساعت پایان می پذیرد. بنابراین، اضطراب به منزله بخشی از زندگی کودکان و نوجوانان، یکی از مولفه های ساختار شخصیت آنها را تشکیل می دهد. پس پاره ای از اضطرابهای دوران کودکی و نوجوانی را می توان به هنجار تلقی کرد چونکه اضطراب می تواند در پاره ای از مواقع، سازندگی و خلاقیت را در کودک یا نوجوان به وجود آورد یا آنکه آنها را برانگیزد تا به طور جدی با یک مسئولیت مهم مانند آماده شدن برای یک امتحان یا پذیرفتن یک وظیفه اجتماعی مواجه شوند.

بالعکس، اضطراب مرضی نیز وجود دارد که به منزله منبع شکست به شمار می رود و موجب برخی اختلالها و ترسهای غیر موجه و وحشت زدگی می شود و انسان را از بخش عمده ای از امکاناتش محروم می کند.

یکی از این اضطرابها "اضطراب امتحان" است و فرد را درباره توانائیهایش دچار شک و تردید می کند و پیامد آن کاهش توان مقابله با موقعیتهایی مانند موقعیت امتحان است. بنابراین، می توان دانش آموزی را که دچار اضطراب امتحان است به منزله فردی توصیف کرد که مواد درسی را می داند، اما شدت اضطراب وی مانع پیشرفت و عملکرد درست در امتحان می شود.

شناخت و آگاهی دانش آموز از مفهوم اضطراب و روشهای موثر برخورد با آن می تواند اثر مثبت و سازنده داشته باشد، لذا در اینجا تلاش شده است این مفهوم تعریف و برخی از روشهای رویارویی با آن بررسی شود.

اضطراب امتحان، نوعی آشفتگی، نگرانی و فشار روانی می باشد که موجب تضعیف روحیه، کاهش یادگیری، و حتی کاهش مطالعه و در نتیجه عدم موفقیت و نتیجه گیری مطلوب می گردد.

"اضطراب امتحان" زمانی رخ می دهد که شخص اعتماد به تواناییهایش را در مقابله با موقعیت امتحان از دست می دهد. دانش آموزان مضطرب زمانی که در حالت آشفته ای هستند علائم موجود در محیط را سوء تعبیر می کنند و برای آماده شدن امتحان ناتوان هستند.

عوامل اساسی ایجاد اضطراب امتحان عبارتند از:

1-     نداشتن آمادگی کافی و مطالعه برای امتحان.

2-     نداشتن فرصت کافی برای مطالعه و عدم استفاده صحیح از فرصتها.

3-     ترساندن دانش آموزان از امتحان.

4-     عدم شناخت توانائیهای شخصی.

5-     وجود رقابت درسی زیاد بین دانش آموزان.

6-     سخت گیری بیش از حد خانواده در مورد نمره های امتحانی و مقایسه نمره آنان با دیگران.

7-     ترس از شکست در امتحان و ادامه تحصیل و عوامل دیگر.

برای کنار آمدن با اضطراب ابتدا باید عوامل ایجاد کننده آن را شناخت و متناسب با آن اقدامات لازم را انجام داد. در زیر برخی راهکارهای کاهش اضطراب و امتحان توصیه می شود:

1-     شروع فعالیت یکی از اولین راههای کاهش اضطراب است.

2-     به اندازه کافی مطالعه کنید.

3-     خواندن عمیق در روزهای قبل از امتحان انجام دهید و در شب امتحان فقط به مرور مطالب بپردازید.

4-     از خوردن غذاهای سنگین و فس فوتها در روزهای برگزاری امتحان خوداری فرمائید و از میان وعده های مانند پسته، خرما و میوه ها استفاده نمائید.

5-     چند ساعت قبل از امتحان مطالعه نکنید.

6-     مقدار اضطراب در ابتدای جلسه امتحان طبیعی است، ابتدا شروع به خواندن همه سوالات بکنید و سوالاتی که آسانتر هستند و جوابش را می دانید،  آن را پاسخ دهید و بعد سوالات سخت را پاسخ دهید.

توصیه های برای والدین:

1-     فرزندانتان را تشویق به مطالعه بیشتر و فهمیدن درس کنید و سعی نکنید نمره بیست از آنها بخواهید.

2-     آنها را با دانش آموزان دیگر مقایسه نکنید و هر گاه پیشرفت درسی در آنها مشاهده کردید بلافاصله آنها را تشویق کنید.

3-     در خانه آرامش را، برای فرزندانتان ایجاد نمائید و از جر و بحث خانوادگی خودداری نمائید.

4-     آنها را از امتحان نترسانید و تاکید بر توانایی هایشان داشته باشید.

5-     در ایام برگزاری امتخان مهمانی ندهید و از رفتن مهمانی خودداری کنید.

امیدوارم توصیه های بالا در کاهش اضطراب دانش آموزان موثر باشد.

وقتی در حل یک مشکل پیشرفتی ندارید، در صدد حل مشکل از متخصصان بر آیید. حضور یک متخصص می تواند به شما کمک کند تا روشهای بهتر را برای حل مسائل بیاموزید.

تقدیم به بانو فاطمه زهرا و روح مادرم نوابه شکوهی